Anti demokratik dizi seçimleri
Time dergisi (aslında sadece derginin TV yazarı James Poniewozik) tüm zamanların en etkili 100 dizisini seçmiş (neye dayanarak seçtiğini de sitede anlatmış eleştirmen). Bana tanıdık gelenlerden ortaya karışık yaptım.(tam listeye bakmayı ihmal etmeyin, videolar da var, eğlenceli.)
Başlamadan önce yıllara uzanan şu zincire dikkatinizi çekmek istiyorum. Your Show of Shows'da Sid Caesar usta oyuncu/yazar, Carl Reiner acemiydi. Carl Reiner'ın bu programdaki anıları kendisi ve Dick Van Dyke'ın genç Mary Tyler Moore'u eğittiği The Dick Van Dyke Show'u yarattı. Moore, 5 yıl sonra kendi programı The Mary Tyler Moore Show'un başına geçip eğitiminin meyvelerini toplarken, başyazarlarından biri genç James L. Brooks'tu. Ve genç Brooks, bir kaç yıl sonra The Simpsons adlı yeni bir dizinin başına geçti. Kan bağıyla değil de televizyon bağıyla biraraya gelen bu "aile"nin başarısını ister usta-çırak ilişkisinin önemiyle açıklayın, ister yeteneğin bir noktaya toplanması teorisiyle, tercih sizin.
Televizyonun çoğunlukla hor görülen, kısa süreli güldürüleri sit-comlar listede hatırı sayılır yer kaplıyor. TDVDS ve MTM'e ilaveten 50'lerden I Love Lucy, daha yakınlardan Cheers, askeri komedi M*A*S*H, Andy Kaufman ve Danny DeVito'lu Taxi, daha yakınlardan hiçbirşey üzerine Seinfeld, başrol oyuncularını yıldıza dönüştüren Friends, ödül törenlerindeki büyük rakibi Sex and The City, kendi halinde Arrested Development ve İngiliz'i Amerikan'ıyla The Office . Sevilen karakterlere sahip yapımlarla yenilikçilerin karması yapılmış gibi duruyor. İki aile dizisi The Cosby Show ve Married... With Children'ıysa ayrı tuttum ki aralarındaki tezatın altını rahatça çizebileyim. Buradan anlıyoruz ki normal görünümlü aileler kadar anormal ailelerin de klasikler arasında girme şansı var. Burada, Cheers'ın takipçisi Frasier ve Seinfeld'in bir adım ilerisi Curb Your Enthusiasm aynı kişilerden çıktığı için yazarın kendi koyduğu kurallar gereği listeye alınmamış. Ofis komedisi olarak başarılı bulduğum NewsRadio'nun eksikliği biraz kalbimi kırdı ama bu kadar sitcom arasında az farkla elendiğine eminim (değil mi sayın Poniewozik).
Bir diğer aile dizisi The Simpsons'ı çizgi aleminden kardeşleri yalnız bırakmamış. South Park, King of The Hill ve The Beavis and Butthead Show türün diğer temsilcileri. Çocuklara hitap etmeyen bu çizgi filmlerin yanına ufaklıkları teselli etmek için vaktiyle hepimizi eğiten Sesame Street (Susam Sokağı) ve şimdiki çocukları eğiten Spongebob Squarepants de eklenmiş.
Aksiyonseverlerin sığınağı 24, Western Deadwood, mafya dizisi Sopranos, politik drama The West Wing, uzay ve uzaylılarla meşgul olan Battlestar Galactica ve X-Files ve son dönemin gözdelerinden Lost'un adlarını listede görmek hayranlarını sevindirecektir ama benim keyfimi iki yarı komedi, Joss Whedon'ın aksiyon-komedisi Buffy The Vampire Slayer ve Amy Sherman-Palladino'nun drama-komedisi Gilmore Girls'ün varlığı arttırdı. Genç kitleye hitap ettiklerinden, klişe oldukları yönündeki önyargılardan ve ufak bir kanalda (eski WB, şimdi CW) yayınlandıklarından listedeki diğer dizilerle aynı miktarda izleyici çekemeyen, ödül törenlerinde genelde unutulan (Lauren Graham'ın hiç Emmy'si veya Altın Küre'si olmaması başka türlü açıklanabilir mi?) bu ikilinin geçen yıllarla değerini arttıracağı tartışmasız.
İzleyici demişken, bol kepçe övülen Desperate Housewives, efsanevi hastane draması ER ve CSI ve Law and Order gibi bol kopyalanan polis dizilerden hiçbirinin ortalıkta görünmediğini de eklemek lazım (bir yandan gevrek gevrek gülerken). Whedon'ın Firefly'ı listedeki diğer eksik ama sadece yarım sezon ekranda kalabildiği için değerlendirmeye dahil edilmemiş (Studio 60 diyecektim onu da demiyorum bak).
Eski dramalardan The Twilight Zone, Dallas ve Star Trek 100'ün içinde ama büyüklerimizin anlatıp durduğu The Fugitive kayıplarda. David Lynch'in Twin Peaks'i ile Alfred Hitchcock Presents de iki sinema ustasının ender TV imalatları olarak dikkat çekiyor.
Saturday Night Live haliyle böyle bir derlemenin dışında kalmamış. Yetiştirdiği komedyenlerin yaptıklarını bir yana bırakın, 32 yıl boyunca yayınlanan bölümleri bile toplam TV yayınlarının ciddi bir oranını oluşturuyor. Second City TV ve İngiliz Monty Python's Flying Circus, TV tarihine etki eden diğer iki skeç komedi olarak seçilirken benzer çizgideki Kanadalı Kids In The Hall unutulmuş.
Açılışta değindiğim Sid Caesar'ın Your Show of Shows'unun yanında The Abbott and Costello Show, The George Burns and Gracie Allen Show ve The Carol Burnett Show eskilerin iz bırakan komedileri arasında gösterilmiş. Yaşı büyük komediler TV'nin terbiyeli olduğu yıllarda (anne babalar ayrı uyur ya hani o dizilerde) içerik açısından baskı altında olmalarına rağmen güldürmede yukarıda bahsedilen genç kardeşlerinden geri kalmayarak anaakım komedide de başarı elde edilebileceğini gösteriyor.
60 Minutes ve The Daily Show with Jon Stewart haber programlarının, The Price Is Right eski, Survivor ve bizdeki yıldız programlarının çıkış noktası American Idol yeni dönem yarışmaların, General Hospital pembe dizilerin, The Oprah Winfrey Show gündüz, Late Night with David Letterman ve The Tonight Show Starring Johnny Carson (şimdilerde Jay Leno aynı programı yürütüyor) gece sohbet programlarının, Amerikan futbol ligi NFL'in finali The Super Bowl ve bu gece için özel hazırlanan reklamlar sporun temsilcileri olarak anılıp liste hiç bir türü üzmeyerek tamamlanmış.
Unutmamak lazım ki tüm bunlar tek bir kişinin seçimleridir (tekrar ediyorum, Poniewozik'in seçimi nasıl yaptığıyla ilgili yazıyı okuyun (yalan. Aslında adamın adını çok sevdim ondan yazıp duruyorum. Poniewozik. Poniewozik...)). Hatta o kişinin seçimlerinin içinden bir diğer kişinin seçtikleridir. Yani diyorum ki kızmayın hemen sevdiğiniz dizi listede yoksa. Ama TV kültürü yapmaya niyetlendiyseniz, ki belli bir yaşa ulaştığıdan artık yavaş yavaş incelenebilecek kıvama da gelmiştir kendileri, Time'ın listesi iyi bir başlangıç noktası.
