Busby Berkeley - Bölüm 2
Berkeley'nin altın çağını yaşadığı Warner Bros'ta katkı yaptığı filmlerden, Busby Berkeley Collection adıyla çıkan beşi; 42nd Street, Gold Diggers of 1933, Footlight Parade, Dames ve Gold Diggers of 1935; stüdyo yıllarından alışık olduğumuz üzere bir çok ortak özellik taşıyor.Başlamadan bir not. Yazı boyunca filmler "Busby'nin" olarak nitelense de Berkeley, Gold Diggers Of 1935 hariç yönetmenliği tamamen eline almamıştır. Yetkisi, finaldeki, filmden kopuk müzikal sahnelerle sınırlıdır. Ama, müzikal sahneleri çıkardığınızda kalanlar ancak sıradan (hatta ortanın altında) romantik komediler çıkaracağından, yapımlar Berkeley'le birlikte anılagelmiş, taşıyıcı kısımları çeken Lloyd Bacon, Mervyn LeRoy gibi usta yönetmenler, arkada kalmıştır.
Filmlerin ilk temel ortaklığı senaryo alanında. Beş filmin her biri bir sahne gösterisinin hazırlıkları etrafında dönüyor. Filmin finali ve tepe noktasındaki oyun; Busby'ye ihtişamlı sahnelerini sergileme şansı veriyor. Bu zayıf bağ hariç sonuçla bağıntısız giden romantik komedi ağırlıklı giriş ve gelişme bölümlerinde, müzikallerin bildik "erkek kızın peşinde koşar, kalbini kazanır, kaybeder, şarkı söyler, tekrar kazanır" tekniği, aşk üçgenleriyle az da olsa zenginleşiyor. Romantik kovalamacaların arasına serpiştirilen, dansçıların çektiği sıkıntılarla ilgili sahneler, Broadway'in isimsiz kahramanlarına bir saygı duruşu havası taşıyor. İlk üç film; 42nd Street, Gold Diggers of 1933 ve Footlight Parade; ekonomik buhran döneminin etkisiyle sosyal sorunlara ve parasal sıkıntıdaki tiyatroculara değinerek son iki kardeşlerinde bulunmayan (veya gücü azalmış olan) sosyal içerikli bir katman da taşıyor.
Tiyatro arkaplanının bir faydası da filme, Busby Berkeley'i hatırlatırcasına, askeri disipline sahip bir yönetmen karakteri ekleme olanağı sağlaması. Bu karakteri dönemin büyük başrol oyuncularından birine teslim eden WB, gişe başarısı belirsiz temel oyuncularının muhtemel başarısızlıklarına karşı kendisini sağlama alıyor.Yıldız yuvası MGM kadar çok oyuncu bulundurmayan WB'nin (o zamanlar küçükmüş daha) filmlerinde aynı isimleri tekrar tekrar görüyoruz.
Gold Diggers of 1935 hariç 4 filmde baş romantik rolü oynayan Ruby Keeler, yapma bebek sempatikliğine komedi yeteneğini ekliyor. Eğlence sektörünün önemli isimlerinden Al Jolson'la evlendikten sonra Broadway'den Hollywood'a geçen Keeler, Jolson'dan boşandıktan sonra da sinema kariyerini terk etmiş. Bu sebepten filmografisi biraz ince dursa da, Berkeley'nin filmlerinde Amerika'yı kendisine aşık etmeyi başarmış. Keeler, Busby'nin genel ihtişamlı sahnelerinde "güzel görünmenin" yanında, tap danstan biraz farklı giden İrlanda Step Dansı'ndaki maharetini de sergiliyor.
Dört filmde Keeler'ın, son filmde Gloria Stuart'ın kavalyeliğini yapan Dick Powell, dans yeteneğiyle değil sesiyle ön plana çıkıyor. Bu sebepten, romantik sahneler genelde Powell'ın şarkısını söylemesi, ardından Ruby'nin kalabalık bir grup eşliğinde dansını sergilemesi şeklinde geçiyor ve bu kopukluk bence Keeler-Powell ikilisinin Fred-Ginger seviyesine ulaşamamasının önemli bir nedenini oluşturuyor. Busby filmlerinden sonra da kariyerine devam eden, müzikal komedilerin iki güzeli Joan Blondell ve June Allyson ile evlilikler yaşayan Powell, ilerleyen senelerde yönetmenliğe de el atmış. 1963'te kanserden ölen Powell'ın, bir nükleer deneme alanının yakınında çekilen, bizzat yönettiği The Conqueror filminin kurbanlarından olduğu düşünülüyor.
Filmin kral ve kraliçesinin çevresini dolduran komedyenlerin arasında WB'nin kadroluları Hugh Herbert, Ned Sparks, Guy Kibbee ve Joan Blondell dikkat çekiyor. Ayrıca, Fred'le beraber RKO'yu kurtarma işine başlamak üzere olan Ginger Rogers da 42nd Street ve Gold Diggers of 1933'de bir iki ufak komedi sahnesinde bulunup, 1933'de bir şarkı söyleme fırsatı buluyor.
Kullanılan şarkıların bir çoğu Harry Warren-Al Dubin imzalı. İkili Broadway'de çalışırken WB'nin bağlı oldukları şirketi satın alması üzerine stüdyonun filmleri için müzik yazmaya başlamış. Söz yazarı Al Dubin'in filmografisi 250, bestekar Warren'ın filmografisi 650 civarında film içerdiğinden olsa gerek (Warren başka söz yazarlarıyla da çalışmış, ayrıca bu filmlerin bazıları kısa veya çizgi film), ikisinden Hollywood'un en verimli takımı olarak bahsediliyor. Warren-Dubin'e ek olarak, seyrek de olsa Sammy Fain - Irving Kahal şarkıları da kullanılmış.
Yazının son bölümünde, bu beş filmin, başta Busby'nin numaraları olmak üzere, ayırt edici özelliklerine göz atacağız.
